Mal-Sped Sp. z o.o.

Asfalty drogowe

Asfalt to materiał o właściwościach wiążących, barwie od brązowej do czarnej, konsystencji stałej lub półstałej. Jest mieszaniną wielkocząsteczkowych węglowodorów i związków heterocyklicznych tworzącą układ koloidalny, w którym można wyodrębnić trzy główne składniki:

Surowcem wyjściowym do produkcji asfaltów jest pozostałość próżniowa, uzyskiwana podczas przeróbki ropy naftowej.

Proces produkcji asfaltów może być prowadzony według następujących metod:

Funkcja asfaltu w nawierzchni

W mieszance mineralno-asfaltowej stosowanej do budowy nawierzchni drogowej asfalt pełni rolę lepiszcza. W mieszance można wyodrębnić około 4÷6% asfaltu, pozostałą część stanowi odpowiednio zestawiona mieszanka mineralna, składająca się z mączki wapiennej, piasku i grysów. Nawierzchnia drogowa jest to warstwa lub zespół warstw, połączonych ze sobą, służących do przejmowania i rozkładania obciążeń od ruchu na podłoże i zapewniających dogodne warunki ruchu. Ogólny schemat konstrukcji nawierzchni przedstawiono na rysunku 2.

Schemat konstrukcji nawierzchni drogowej
Rys. 2. Schemat konstrukcji nawierzchni drogowej

W nawierzchni drogowej można wyróżnić trzy warstwy, które wykonywane są z mieszanek mineralno-asfaltowych. Są to:

Pozostałe warstwy w konstrukcji nawierzchni pełnią następujące funkcje:

W mieszankach mineralno-asfaltowych asfalt jest mniej licznym składnikiem mieszanki, jednak odgrywa ważną rolę, ponieważ spełnia podwójną funkcję:

Podział asfaltów drogowych

Do budowy i utrzymania nawierzchni drogowych stoso wane są następujące rodzaje asfaltów:

Tablica 1. Rodzaje asfaltów drogowych produkowanych w Polsce
Typ asfaltu Numer normy / rok wydania Rodzaje asfaltów produkowanych w Polsce
Asfalty drogowe PN-EN 12591:2010 20/30; 35/50; 50/70; 70/100; 100/150; 160/220
Twarde asfalty drogowe PN-EN 13924:2009 10/20; 15/25
Asfalty wielorodzajowe prEN 13924-2 (1) MG 20/30-63/72; MG 35/50-57/66; MG 50/70-54/63
Asfalty drogowe modyfikowane polimerami PN-EN 14023:2011 10/40-65; 25/55-60; 45/80-55; 45/80-65; 65/105-60; 90/150-45; 120/200-40

(1) Obecnie właściwości asfaltów wielorodzajowych produkowanych w Polsce określone są w specyfikacjach i aprobatach producentów asfaltów. Projekt normy europejskiej prEN 13924-2, zawierającej wymagania dla asfaltów wielorodzajowych, opublikowano w 2012 r. Przewidywany w CEN termin zatwierdzenia tego projektu jako normy europejskiej to marzec 2014 r. W Podkomitecie ds. Asfaltów opracowano projekt załącznika krajowego, zawierający rodzaje asfaltów wielorodzajowych przedstawionych w tablicy 1.

Oznaczenie asfaltów drogowych

Oznaczenie asfaltów drogowych według normy PN-EN 12591:2010 i asfaltów drogowych twardych według normy PN-EN 13924:2009 opiera się na symbolice:

X/Y

w której

X –
dolna granica penetracji w temperaturze 25°C danego rodzaju asfaltu (0,1 mm) według normy PN-EN 1426:2009,
Y –
górna granica penetracji w temperaturze 25°C danego rodzaju asfaltu (0,1 mm) według normy PN-EN 1426:2009.

Przykładowo:

asfalt drogowy 50/70

oznaczenie to informuje o zakresie penetracji asfaltu w temperaturze 25°C – w tym przypadku zakres ten wynosi od 50 do 70 (0,1 mm).

twardy asfalt drogowy 10/20

w tym przypadku zakres penetracji wynosi od 10 do 20 (0,1 mm). Oznaczenie asfaltów modyfikowanych polimerami według PN-EN 14023:2011 przedstawia się następująco:

PMB X/Y-Z

gdzie

X –
dolna granica penetracji w temperaturze 25°C danego rodzaju asfaltu (0,1 mm) według normy PN-EN 1426:2009,
Y –
górna granica penetracji w temperaturze 25°C danego rodzaju asfaltu (0,1 mm) według normy PN-EN 1426:2009,
Z –
dolna granica temperatury mięknienia (PiK) danego rodzaju asfaltu [°C] według normy PN-EN 1427:2009.

Przykładowo:

PMB 45/80-55

Oznaczenie to informuje o zakresie penetracji w temperaturze 25°C, w tym przypadku od 45 do 80 (0,1 mm), oraz o minimalnej wartości temperatury mięknienia, oznaczonej metodą Pierścień i Kula, wynoszącej nie mniej niż 55°C. Przedrostek PMB jest akronimem od polymer modified bitumen i oznacza asfalt modyfikowany polimerami.

W oznaczeniu asfaltów wielorodzajowych według prEN 13924-2 podawany jest zakres penetracji oznaczanej według PN-EN 1426:2009 oraz zakres temperatury mięknienia oznaczanej metodą Pierścień i Kula według PN-EN 1427:2009.
Przykładowo:

MG 35/50-57/66

Oznaczenie asfaltu wielorodzajowego informuje o zakresie penetracji od 35 do 50 (0,1 mm) oraz zakresie temperatury mięknienia od 57°C do 66°C. Przedrostek MG jest akronimem od multigrade bitumen i oznacza asfalt wielorodzajowy.

Artykuł pochodzi z Nafta-Gaz 2014, nr 5, s. 325–328

©2017 Mal-Sped Sp. z o.o.
Projekt i wykonanie Net Partners